Η διαφορά ανάμεσα στην επίγνωση και την αυτοβελτίωση
Δύο διαφορετικοί δρόμοι προσωπικής εξέλιξης
Στη σύγχρονη αναζήτηση για μια πιο ουσιαστική ζωή, δύο έννοιες εμφανίζονται συχνά: η επίγνωση και η αυτοβελτίωση. Αν και πολλές φορές χρησιμοποιούνται εναλλακτικά, στην πραγματικότητα εκφράζουν δύο πολύ διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης του εαυτού μας και της προσωπικής μας εξέλιξης. Η κατανόηση της διαφοράς τους μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι στον εαυτό μας.
Η αυτοβελτίωση ξεκινά από την έλλειψη
Η αυτοβελτίωση, όπως συνήθως παρουσιάζεται, βασίζεται στην ιδέα ότι κάτι μέσα μας δεν είναι αρκετό. Πρέπει να γίνουμε καλύτεροι, πιο παραγωγικοί, πιο ήρεμοι, πιο επιτυχημένοι, πιο «σωστοί». Θέτει στόχους, τεχνικές, μεθόδους και συγκεκριμένα αποτελέσματα. Συχνά συνοδεύεται από σύγκριση, πίεση και μια διαρκή αίσθηση ότι βρισκόμαστε πίσω από αυτό που θα έπρεπε να είμαστε. Δεν είναι απαραίτητα αρνητική, όμως όταν γίνεται χωρίς επίγνωση, μπορεί να μετατραπεί σε μια ατελείωτη προσπάθεια διόρθωσης του εαυτού, όπου η αποδοχή αναβάλλεται για το μέλλον.
Η επίγνωση ξεκινά από την αποδοχή
Η επίγνωση ακολουθεί ένα εντελώς διαφορετικό δρόμο. Δεν προσπαθεί να αλλάξει κάτι άμεσα, ούτε να το «φτιάξει». Ξεκινά από την παρατήρηση:
- Τι σκέφτομαι;
- Τι νιώθω;
- Πώς αντιδρώ;
- Τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή μέσα μου;
Η επίγνωση δεν έχει στόχο να μας κάνει καλύτερους, αλλά πιο παρόντες. Δε μας ζητά να αλλάξουμε, αλλά να δούμε καθαρά. Και συχνά, μέσα από αυτή την καθαρότητα, η αλλαγή έρχεται φυσικά, χωρίς πίεση.
Όταν η αλλαγή δεν επιβάλλεται, αλλά αναδύεται
Η βασική διαφορά ανάμεσα στις δύο προσεγγίσεις είναι η πρόθεση.
Η αυτοβελτίωση λέει: «Θέλω να γίνω κάτι άλλο».
Η επίγνωση λέει: «Ας δω ποιος είμαι τώρα».
Όταν υπάρχει επίγνωση, η αλλαγή δεν είναι αποτέλεσμα προσπάθειας, αλλά συνέπεια κατανόησης. Δεν αλλάζουμε επειδή απορρίπτουμε τον εαυτό μας, αλλά επειδή τον κατανοούμε βαθύτερα.
Επίγνωση χωρίς πίεση
Η επίγνωση μας επιτρέπει να παρατηρούμε τις δυσκολίες μας χωρίς να τις κρίνουμε. Να αναγνωρίζουμε τα μοτίβα μας χωρίς να τα πολεμάμε. Να δίνουμε χώρο στα συναισθήματά μας χωρίς να τα καταπιέζουμε ή να τα διορθώνουμε. Σε αυτό το χώρο αποδοχής, δημιουργείται μια αίσθηση εσωτερικής ασφάλειας. Και εκεί ακριβώς, ξεκινά η ουσιαστική μεταμόρφωση.
Πότε η αυτοβελτίωση γίνεται παγίδα
Όταν η αυτοβελτίωση γίνεται αυτοσκοπός, μπορεί να μας απομακρύνει από το παρόν. Μας κρατά διαρκώς στραμμένους σε ένα «μετά», όπου υποτίθεται ότι θα είμαστε πιο ήρεμοι, πιο ολοκληρωμένοι, πιο ευτυχισμένοι. Η επίγνωση, αντίθετα, μας επαναφέρει στο τώρα. Και συχνά μας θυμίζει ότι δε χρειάζεται να γίνουμε κάτι άλλο για να αξίζουμε φροντίδα και αποδοχή.
Επίγνωση και αυτοβελτίωση μπορούν να συνυπάρχουν;
Ναι, όταν η αυτοβελτίωση προκύπτει μέσα από επίγνωση και όχι από απόρριψη του εαυτού. Όταν δεν προσπαθούμε να «διορθωθούμε», αλλά να εξελιχθούμε με σεβασμό, ρυθμό και εσωτερική ακρόαση. Τότε η βελτίωση δεν είναι αγώνας, αλλά φυσική συνέπεια της σύνδεσης με τον εαυτό μας.
Τελικά, τι έχει μεγαλύτερη αξία;
Η επίγνωση δεν υπόσχεται γρήγορα αποτελέσματα. Προσφέρει όμως κάτι βαθύτερο: μια σχέση με τον εαυτό μας που βασίζεται στην ειλικρίνεια και την αποδοχή. Και μέσα από αυτή τη σχέση, κάθε αλλαγή που έρχεται είναι πιο σταθερή, πιο ουσιαστική και πιο αληθινή.
Ίσως τελικά, δεν χρειαζόμαστε περισσότερη αυτοβελτίωση.
Ίσως χρειαζόμαστε περισσότερη επίγνωση.
Πηγή photo: Envato Elements