Η ψευδαίσθηση της ελευθερίας
Όταν το πνεύμα ζητά αλήθεια και όχι απεριόριστες επιλογές
Από τα χρόνια της αρχαίας φιλοσοφίας μέχρι σήμερα, ο άνθρωπος παλεύει με το ίδιο ερώτημα: τι σημαίνει πραγματικά να είμαι ελεύθερος; Η σκέψη μας συχνά ψιθυρίζει ότι η ελευθερία είναι η απουσία δεσμών. Ότι αν δεν ανήκω πουθενά, μπορώ να είμαι παντού. Κι όμως, όπως θα έλεγε και κάποιος σοφός της αρχαιότητας, αυτή η ιδέα μοιάζει περισσότερο με σκιά παρά με ουσία. Γιατί κανείς δε ζει εκτός πλαισίου, εκτός σχέσεων, εκτός μονοπατιού. Ακόμα και το «δε διαλέγω τίποτα» είναι επιλογή. Ακόμα και η αποφυγή είναι δέσμευση.
Οι δεσμοί που δε βλέπουμε αλλά μας ορίζουν
Στην ελληνική παράδοση, η ψυχή πάντα είχε ρίζες. Ρίζες στη γη, στους ανθρώπους, στο κάλεσμα της μοίρας, στην επιλογή του «δαίμονα» που λένε οι Πυθαγόρειοι, του εσωτερικού οδηγού μας. Δεν είμαστε ασώματα πνεύματα που πλανιούνται χωρίς προορισμό. Είμαστε υπάρξεις που ήρθαν να μάθουν μέσα από σχέσεις, αξίες, ενσάρκωση, κοινότητα. Αυτά δε μας περιορίζουν. Μας δίνουν σχήμα, όπως το αγγείο χρωστά τη δύναμή του στο πήλινο περίγραμμά του. Οι βαθύτερες δεσμεύσεις μας είναι συχνά εσωτερικές:
- η ανάγκη για ασφάλεια,
- η δίψα για ανεξαρτησία,
- η επιθυμία να τα θέλουμε όλα ανοιχτά.
Αυτές είναι οι πραγματικές εξαρτήσεις μας. Και οι πιο ύπουλες, γιατί δεν τις αναγνωρίζουμε.
Η ψευδαίσθηση της απεριόριστης επιλογής
Η σύγχρονη εποχή μας έπεισε ότι η ελευθερία βρίσκεται στο να κρατάμε όλα τα μονοπάτια ανοιχτά. Μόνο που έτσι δεν περπατάμε κανένα. Ο νους φοβάται να δεσμευτεί, μην τυχόν χάσει κάτι άλλο. Όμως η ψυχή γνωρίζει πως χωρίς μια απόφαση, χωρίς ένα «ναι» που αποκλείει άλλα χίλια «ίσως», δεν υπάρχει πορεία. Υπάρχει μόνο ένας κυκλικός χορός γύρω από τον ίδιο εαυτό. Στην ελληνική σκέψη, η αρετή προκύπτει από την πράξη, όχι από τις άπειρες πιθανότητες. Η ελευθερία δε βρίσκεται στο αόριστο, αλλά στο συγκεκριμένο.
Η αληθινή ελευθερία ως εσωτερική επιλογή
Όταν αναγνωρίζουμε σε τι είμαστε πραγματικά δεσμευμένοι, ανοίγει ένας δρόμος αυτογνωσίας. Αντί να παλεύουμε με τα δεσμά, μπορούμε να τα δούμε, να τα κατανοήσουμε και να επιλέξουμε συνειδητά ποια θέλουμε να κρατήσουμε. Ελευθερία είναι να πεις: «Αυτό τιμά την ψυχή μου. Αυτό υπηρετεί την πορεία μου. Σε αυτό θα αφοσιωθώ.» Η δέσμευση που γεννιέται από επίγνωση δεν περιορίζει. Απελευθερώνει. Κάνει τον άνθρωπο παρόντα, ριζωμένο, φωτεινό.
Το κάλεσμα της ψυχής
Αν θες να γνωρίσεις την πραγματική σου ελευθερία, πάρε μια ανάσα και ρώτα:
- Πού διοχετεύεται η ενέργειά μου χωρίς να το καταλαβαίνω;
- Ποιο φόβο υπηρετώ;
- Ποια επιλογή θα με φέρει πιο κοντά στο αληθινό μου κέντρο;
Η ελευθερία δεν είναι άπλωμα προς τα έξω. Είναι επιστροφή προς τα μέσα. Εκεί όπου η ψυχή ξέρει, περιμένει και καθοδηγεί.
Η ελευθερία δεν είναι να μη δένεσαι με τίποτα.
Είναι να γνωρίζεις τι τιμά την ψυχή σου και να το επιλέγεις.
Πηγή photo: Envato Elements
