Τι είναι τα chakras και τι συμβολίζει το καθένα;
Ένα ταξίδι στα επτά ενεργειακά κέντρα του ανθρώπου,
από τη γείωση και τη δημιουργικότητα έως τη διαίσθηση,
την πνευματική επίγνωση και τη σύνδεση με το όλον
Υπάρχουν έννοιες που έχουν περάσει τόσο πολύ στη σύγχρονη κουλτούρα της ευεξίας, ώστε συχνά χρησιμοποιούμε το όνομά τους χωρίς να γνωρίζουμε πραγματικά τι σημαίνουν.
Τα chakras είναι μία από αυτές.
Ακούμε για «μπλοκαρισμένα chakras», για ενεργοποίηση, εξισορρόπηση ή άνοιγμά τους. Βλέπουμε την ανθρώπινη μορφή με επτά διαφορετικά χρώματα να ανεβαίνουν από τη βάση του σώματος μέχρι την κορυφή του κεφαλιού. Κάθε chakra συνδέεται με διαφορετικούς συμβολισμούς – από τη γείωση και τη δημιουργικότητα έως την αγάπη, τη διαίσθηση και την πνευματική σύνδεση – και θεωρείται ότι αντιπροσωπεύει μια διαφορετική διάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης.
Τι είναι όμως πραγματικά τα chakras και τι συμβολίζει το καθένα;
Τι σημαίνει η λέξη chakra;
Η λέξη chakra προέρχεται από τη σανσκριτική λέξη cakra και αποδίδεται συνήθως ως «τροχός» ή «κύκλος».
Στις ινδικές πνευματικές και γιογκικές παραδόσεις, τα chakras ανήκουν στη λεγόμενη λεπτοφυή ή ενεργειακή ανατομία του ανθρώπου. Δεν περιγράφονται ως φυσικά όργανα που μπορούν να εντοπιστούν ανατομικά, αλλά ως ενεργειακά κέντρα μέσα από τα οποία νοείται η κίνηση και η μεταμόρφωση της ζωτικής ενέργειας.
Η έννοια συνδέθηκε ιδιαίτερα με ταντρικές και γιογκικές παραδόσεις και με τη διδασκαλία της Kundalini, της πνευματικής δύναμης που συμβολικά τοποθετείται στη βάση της σπονδυλικής στήλης και περιγράφεται ως δύναμη που μπορεί να κινηθεί προς τα ανώτερα ενεργειακά κέντρα.
Δεν υπήρξε, ωστόσο, σε όλες τις παραδόσεις ένα και μοναδικό σύστημα chakras. Διαφορετικά κείμενα και πνευματικές σχολές περιέγραψαν διαφορετικό αριθμό και διαφορετικές αντιστοιχίες.
Το σύστημα των επτά chakras είναι εκείνο που έγινε περισσότερο γνωστό στον σύγχρονο δυτικό κόσμο.
Τα επτά chakras ως μια πορεία από τη γείωση προς τη συνείδηση
Στη σύγχρονη ενεργειακή προσέγγιση, τα επτά κύρια chakras τοποθετούνται κατά μήκος ενός νοητού κεντρικού άξονα του σώματος.
Ξεκινούν από τη βάση του κορμού και καταλήγουν στην κορυφή του κεφαλιού.
Η σειρά τους μπορεί να ιδωθεί και συμβολικά σα μια ανοδική πορεία.
Από τη γείωση και τη σχέση μας με την υλική ύπαρξη περνάμε στη δημιουργία, στη δύναμη της θέλησης, στην καρδιά, στην έκφραση, στην εσωτερική όραση και τελικά στη σύνδεση με κάτι ευρύτερο από τον ατομικό εαυτό.
Κάθε chakra, επομένως, δεν αντιπροσωπεύει απλώς ένα σημείο του σώματος.
Συμβολίζει ένα διαφορετικό τρόπο με τον οποίο υπάρχουμε και σχετιζόμαστε με τη ζωή.
1. Muladhara – Το chakra της Ρίζας
Θέση: βάση της σπονδυλικής στήλης
Χρώμα: κόκκινο
Στοιχείο: γη
Συμβολίζει: γείωση, ασφάλεια, σταθερότητα, επιβίωση
Το Muladhara θεωρείται το πρώτο chakra και αποτελεί συμβολικά το θεμέλιο ολόκληρου του ενεργειακού συστήματος.
Η ίδια η έννοια της «ρίζας» αποκαλύπτει πολλά για τον χαρακτήρα του.
Όπως ένα δέντρο χρειάζεται ρίζες για να αναπτυχθεί προς τα πάνω χωρίς να χάσει τη σταθερότητά του, έτσι και το chakra της Ρίζας συνδέεται με την αίσθηση ότι έχουμε θέση μέσα στον κόσμο.
Σχετίζεται με τη γη, το σώμα, τη φυσική ύπαρξη, το σπίτι, τη σταθερότητα και τις βασικές ανάγκες της ζωής.
Συμβολικά θέτει μια πολύ απλή αλλά θεμελιώδη ερώτηση:
Νιώθω ότι πατάω στη γη;
2. Svadhisthana – Το Ιερό chakra
Θέση: κάτω κοιλιακή χώρα
Χρώμα: πορτοκαλί
Στοιχείο: νερό
Συμβολίζει: δημιουργικότητα, απόλαυση, ροή, επιθυμία
Αν η Ρίζα μάς συνδέει με τη σταθερότητα, το Svadhisthana εισάγει την κίνηση.
Δεν είναι τυχαίο ότι συμβολικά συνδέεται με το νερό.
Το νερό δεν παραμένει ακίνητο. Ρέει, προσαρμόζεται, αλλάζει μορφή.
Το δεύτερο chakra συνδέεται στη σύγχρονη ενεργειακή παράδοση με τη δημιουργικότητα, την αισθητηριακή εμπειρία, την απόλαυση, την επιθυμία και την ικανότητα να επιτρέπουμε στη ζωή να κινείται μέσα μας.
Δεν αφορά μόνο τη δημιουργικότητα με την καλλιτεχνική έννοια.
Αφορά την ίδια τη δύναμη της δημιουργίας: την ικανότητα να γεννάμε ιδέες, εμπειρίες και νέες εκδοχές της ζωής μας.
3. Manipura – Το chakra του Ηλιακού Πλέγματος
Θέση: περιοχή του άνω μέρους της κοιλιάς
Χρώμα: κίτρινο
Στοιχείο: φωτιά
Συμβολίζει: θέληση, δράση, προσωπική δύναμη
Το Manipura συνδέεται συμβολικά με τη φωτιά.
Και η φωτιά μεταμορφώνει.
Εδώ η ενέργεια δεν αφορά πλέον μόνο τη σταθερότητα ή τη ροή, αλλά την ικανότητα να κατευθύνουμε τη ζωή μας.
Είναι το ενεργειακό κέντρο που στη σύγχρονη παράδοση συνδέεται με τη θέληση, την αποφασιστικότητα, την προσωπική δύναμη και την ικανότητα να περνάμε από την πρόθεση στην πράξη.
Το ερώτημα που συμβολικά βρίσκεται στο κέντρο του Manipura θα μπορούσε να είναι:
Έχω τη δύναμη να επιλέξω και να δράσω;
4. Anahata – Το chakra της Καρδιάς
Θέση: κέντρο του θώρακα
Χρώμα: πράσινο
Στοιχείο: αέρας
Συμβολίζει: αγάπη, συμπόνια, σύνδεση, αποδοχή
Το Anahata βρίσκεται στο μέσο του επταπλού συστήματος.
Και αυτή η θέση έχει αποκτήσει ιδιαίτερο συμβολισμό.
Τα τρία chakras που προηγούνται συνδέονται περισσότερο με τη γείωση, την ατομική ύπαρξη και τη δράση, ενώ εκείνα που ακολουθούν στρέφονται περισσότερο προς την έκφραση, την εσωτερική αντίληψη και την πνευματική διάσταση.
Ανάμεσά τους βρίσκεται η καρδιά.
Το Anahata θεωρείται ο χώρος της αγάπης, της συμπόνιας, της σύνδεσης και της δυνατότητας να ανοιγόμαστε πέρα από τα στενά όρια του εαυτού μας.
Δεν συμβολίζει μόνο τη ρομαντική αγάπη.
Περιλαμβάνει την αγάπη προς τον εαυτό, τους άλλους, τη ζωή και τελικά την ίδια την εμπειρία της σύνδεσης.
5. Vishuddha – Το chakra του Λαιμού
Θέση: περιοχή του λαιμού
Χρώμα: γαλάζιο
Στοιχείο: αιθέρας / χώρος
Συμβολίζει: έκφραση, αλήθεια, επικοινωνία
Το Vishuddha συνδέεται με τη φωνή.
Όχι μόνο με τον ήχο που παράγουμε, αλλά με όλα όσα επιλέγουμε να εκφράσουμε στον κόσμο.
Λόγια, ιδέες, αλήθειες, δημιουργία.
Στη σύγχρονη ενεργειακή προσέγγιση θεωρείται το κέντρο της αυθεντικής έκφρασης και της δυνατότητας να επικοινωνούμε αυτό που πραγματικά θέλουμε να μεταδώσουμε.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη πλευρά.
Η επικοινωνία δεν είναι μόνο ομιλία.
Είναι και ακρόαση.
Έτσι, το Vishuddha συμβολίζει τη ροή ανάμεσα σε αυτό που υπάρχει μέσα μας και σε αυτό που επιτρέπουμε να φτάσει στον εξωτερικό κόσμο.
6. Ajna – Το chakra του Τρίτου Ματιού
Θέση: περιοχή ανάμεσα στα φρύδια
Χρώμα: indigo
Συμβολίζει: διαίσθηση, εσωτερική όραση, διάκριση, επίγνωση
Το Ajna είναι ίσως ένα από τα περισσότερο αναγνωρίσιμα chakras εξαιτίας της σύνδεσής του με το λεγόμενο «Τρίτο Μάτι».
Δεν αναφέρεται σε ένα φυσικό μάτι.
Συμβολίζει έναν διαφορετικό τρόπο θέασης.
Την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε πέρα από το άμεσα ορατό, να στρεφόμαστε προς τα μέσα και να αναγνωρίζουμε αυτό που δεν γίνεται πάντοτε αντιληπτό μέσα από τις εξωτερικές αισθήσεις.
Στις σύγχρονες πνευματικές προσεγγίσεις συνδέεται ιδιαίτερα με τη διαίσθηση και την εσωτερική γνώση.
Το Ajna μας μεταφέρει έτσι από το «βλέπω» στο «αντιλαμβάνομαι».
7. Sahasrara – Το chakra του Στέμματος
Θέση: κορυφή του κεφαλιού
Χρώμα: βιολετί ή λευκό
Συμβολίζει: πνευματική σύνδεση, ανώτερη συνείδηση, ενότητα
Στην κορυφή του επταπλού συστήματος βρίσκεται το Sahasrara.
Συχνά απεικονίζεται ως λωτός με πολλά πέταλα και συνδέεται συμβολικά με την υπέρβαση της αμιγώς ατομικής εμπειρίας.
Εδώ η πορεία των chakras φτάνει από τη γη προς το πνευματικό.
Από το «υπάρχω» περνά στο «συνδέομαι».
Το Sahasrara συμβολίζει την αναζήτηση μιας βαθύτερης σχέσης με την ύπαρξη, την πνευματική επίγνωση και την ιδέα ότι η ατομική ζωή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πραγματικότητας.
Δεν αφορά απαραίτητα μια συγκεκριμένη θρησκευτική πίστη.
Στη σύγχρονη πνευματική προσέγγιση μπορεί να εκφράζει την εμπειρία της ενότητας, του νοήματος και της σύνδεσης με κάτι μεγαλύτερο από εμάς.
Από τη Ρίζα στο Στέμμα
Αν δούμε τα επτά chakras όχι ξεχωριστά αλλά ως σύνολο, εμφανίζεται μια ενδιαφέρουσα συμβολική διαδρομή.
Muladhara: υπάρχω.
Svadhisthana: αισθάνομαι και δημιουργώ.
Manipura: επιλέγω και δρω.
Anahata: αγαπώ και συνδέομαι.
Vishuddha: εκφράζω.
Ajna: βλέπω πέρα από το προφανές.
Sahasrara: συνδέομαι με το ευρύτερο.
Από τη γείωση περνάμε στη ροή.
Από τη ροή στη δύναμη.
Από τη δύναμη στην καρδιά.
Από την καρδιά στην έκφραση.
Από την έκφραση στην εσωτερική όραση.
Και από εκεί στην πνευματική σύνδεση.
Ίσως γι’ αυτό το σύστημα των chakras εξακολουθεί να γοητεύει τόσους ανθρώπους.
Γιατί πέρα από την ενεργειακή του διάσταση, μπορεί να ιδωθεί και ως ένας συμβολικός χάρτης της ανθρώπινης πορείας.
Ένας χάρτης που ξεκινά από το πιο θεμελιώδες σημείο -την ανάγκη να έχουμε ρίζες- και καταλήγει σε ένα από τα αρχαιότερα ερωτήματα του ανθρώπου:
με τι μεγαλύτερο από εμάς είμαστε τελικά συνδεδεμένοι;
