Πεποιθήσεις που μας κρατούν πίσω και πως τις αναγνωρίζουμε
Όταν οι σκέψεις μας γίνονται όρια και πως μπορούμε να τα ξεπεράσουμε
Οι πεποιθήσεις είναι οι εσωτερικές «αλήθειες» με τις οποίες έχουμε μάθει να ζούμε. Είναι τα φίλτρα μέσα από τα οποία ερμηνεύουμε τον εαυτό μας, τους άλλους και τον κόσμο. Κάποιες από αυτές μας στηρίζουν, μας ενδυναμώνουν και μας βοηθούν να προχωράμε. Άλλες όμως, πιο σιωπηλές και ύπουλες, λειτουργούν σαν αόρατα δεσμά που μας κρατούν στάσιμους, ακόμα κι όταν επιθυμούμε βαθιά την αλλαγή.
Τι είναι οι περιοριστικές πεποιθήσεις
Οι περιοριστικές πεποιθήσεις είναι σκέψεις που έχουμε αποδεχτεί ως δεδομένες, χωρίς να τις έχουμε εξετάσει συνειδητά. Συνήθως σχηματίζονται από πολύ νωρίς – στην παιδική ηλικία, στο σχολείο, στο οικογενειακό περιβάλλον ή μέσα από κοινωνικά πρότυπα.
Φράσεις όπως «δεν είμαι αρκετός», «δεν αξίζω», «δε μπορώ να τα καταφέρω» ή «έτσι είναι η ζωή» δεν είναι αντικειμενικές αλήθειες, αλλά εσωτερικά συμπεράσματα που κάποτε μας βοήθησαν να προστατευτούμε, να προσαρμοστούμε ή να αποφύγουμε τον πόνο. Το πρόβλημα δεν είναι ότι δημιουργήθηκαν, αλλά ότι συνεχίζουν να καθορίζουν τις επιλογές μας χωρίς να το συνειδητοποιούμε.
Πως μας κρατούν πίσω
Οι πεποιθήσεις αυτές επηρεάζουν:
- Τις αποφάσεις μας, γιατί αποφεύγουμε ευκαιρίες που φοβόμαστε ότι δε «μας ταιριάζουν».
- Τις σχέσεις μας, καθώς αναπαράγουμε μοτίβα φόβου, ανασφάλειας ή υπερπροσαρμογής.
- Την αυτοεικόνα μας, κάνοντάς μας να αμφισβητούμε διαρκώς την αξία μας.
- Την εξέλιξή μας, αφού μένουμε σε γνώριμες καταστάσεις, ακόμα κι αν δε μας εκφράζουν πια.
Συχνά, οι περιοριστικές πεποιθήσεις δε φωνάζουν. Ψιθυρίζουν. Εμφανίζονται ως «λογική», ως «ρεαλισμός» ή ως «προστασία».
Πως τις αναγνωρίζουμε
Η αναγνώριση είναι το πρώτο και πιο ουσιαστικό βήμα για την αλλαγή. Μερικοί τρόποι να τις εντοπίσουμε είναι:
- Παρατήρηση των επαναλαμβανόμενων σκέψεων
Όταν πιάνουμε τον εαυτό μας να λέει συχνά τα ίδια αρνητικά συμπεράσματα για εμάς ή τη ζωή, πιθανότατα αγγίζουμε μια βαθιά πεποίθηση. - Προσοχή στα «δε μπορώ» και «πρέπει»
Φράσεις που ξεκινούν έτσι, συνήθως κρύβουν φόβο ή παλιούς κανόνες που δε μας εξυπηρετούν πια. - Σημεία όπου νιώθουμε έντονη αντίσταση
Όταν κάτι μας ελκύει αλλά ταυτόχρονα μας τρομάζει, αξίζει να ρωτήσουμε: τι πιστεύω ότι θα συμβεί αν το τολμήσω; - Συναισθηματικές αντιδράσεις χωρίς προφανή λόγο
Υπερβολικός φόβος, ενοχή ή ντροπή συχνά δείχνουν ότι έχει ενεργοποιηθεί μια παλιά εσωτερική πεποίθηση.
Από την αναγνώριση στη μεταμόρφωση
Οι πεποιθήσεις δεν αλλάζουν με πίεση ή άρνηση. Αλλάζουν με επίγνωση, κατανόηση και καλοσύνη προς τον εαυτό μας. Όταν φωτίζουμε μια περιοριστική σκέψη, παύει να λειτουργεί στο σκοτάδι. Η ερώτηση δεν είναι «είναι αλήθεια;» αλλά «με εξυπηρετεί αυτή η πεποίθηση στη ζωή που θέλω να ζήσω σήμερα;» Κάθε φορά που αμφισβητούμε συνειδητά μια παλιά πεποίθηση, ανοίγουμε χώρο για μια νέα, πιο ευθυγραμμισμένη με την αυθεντική μας φύση.
Ένα βήμα πιο κοντά στον εαυτό μας
Η απελευθέρωση από τις περιοριστικές πεποιθήσεις δεν είναι μια στιγμιαία διαδικασία, αλλά ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Όσο μαθαίνουμε να παρατηρούμε τον εσωτερικό μας διάλογο, τόσο περισσότερο ανακτούμε την ελευθερία των επιλογών μας. Και ίσως τότε συνειδητοποιήσουμε ότι πολλά από όσα μας κρατούσαν πίσω δεν ήταν εμπόδια της ζωής, αλλά ιστορίες που ήρθε η ώρα να ξαναγράψουμε.
Πηγή photo: Envato Elements