Τι είναι ο βελονισμός;
Μια φυσική οδός ανακούφισης και ευεξίας
Ο βελονισμός είναι μια φυσική μέθοδος θεραπείας που γίνεται με την τοποθέτηση πολύ λεπτών βελονών στο δέρμα, σε κατάλληλα για την κάθε πάθηση σημεία. Είναι μια θεραπευτική μέθοδος η οποία ξεκίνησε πριν 4000 χρόνια στην Ανατολή και στην Κίνα. Στη Δύση άρχισε να διαδίδεται πριν από 160 χρόνια περίπου και στην Ελλάδα από τη δεκαετία του 1970.
Πολύ σημαντικό για τη διάδοση του βελονισμού στη Δύση υπήρξε το διπλωματικό ταξίδι του προέδρου Νίξον το 1971 στη Κίνα. Ένα μέλος της δημοσιογραφικής αποστολής, ο αρχισυντάκτης των New York Times, James Reston ανέπτυξε οξεία σκωληκοειδίτιδα, χειρουργήθηκε και χρησιμοποιήθηκε ο βελονισμός ως αναλγησία κατά την επέμβαση. Το γεγονός αυτό έκανε το γύρο του κόσμου. Αμερικανοί ιατροί επισκέφθηκαν την Κίνα, και παρακολούθησαν επεμβάσεις με βελονισμό.
Επιστημονική τεκμηρίωση του βελονισμού
Οι επιστήμονες στο Δυτικό κόσμο αναζητούν τους τρόπους με τους οποίους λειτουργεί η μέθοδος μέσω της σύγχρονης επιστημονικής μεθοδολογίας και έρευνας και έχει πλέον πάψει να εξαρτάται από το μοντέλο της παραδοσιακής Ανατολικής – Κινέζικης θεραπευτικής.
Τα τελευταία 65 χρόνια ερευνάται το θέμα του βελονισμού στα πιο σύγχρονα εργαστήρια νευροφυσιολογίας και βιοχημείας.
Διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για μία μέθοδο νευρο-αντανακλαστικής θεραπείας, και όταν ερεθίζουμε με τις βελόνες ορισμένα σημεία του δέρματος, διοχετεύεται ένα μήνυμα που κατευθύνεται μέσω των νεύρων σε διάφορα νευρικά κέντρα.
Από την άποψη της νευροφυσιολογίας ο βελονισμός δρα με αναστολή στο σύστημα των νευρώνων, που λαμβάνουν μέρος στην αντίληψη του πόνου, με αποτέλεσμα την αναλγησία.
Σύμφωνα με τις νεότερες επιστημονικές έρευνες ο βελονισμός επιδρά εξισορροπητικά στο αυτόνομο νευρικό σύστημα (Συμπαθητικό – Παρασυμπαθητικό). Σε κάθε ημιμόριο του σώματος υπάρχουν 365 σημεία βελονισμού.
Υπάρχουν σημεία τα οποία διεγείρουν και άλλα τα οποία δρουν κατευναστικά στη λειτουργία του Νευρικού Συστήματος. Διακρίνουμε 4 κατηγορίες σημείων:
1. Σημεία που έχουν μόνο τοπική δράση
2. Σημεία που έχουν πιο εκτεταμένη δράση
3. Σημεία με δράση σε όλο το σώμα
4. Σημεία που δρουν σε όλο το σώμα, αλλά συγχρόνως και στην ψυχική σφαίρα.
Πως ο βελονισμός ανακουφίζει από τον πόνο; – Ενδογενή Οποιοειδή
Από το 1975 υπάρχουν αξιοσημείωτες αποδείξεις ότι ο βελονισμός προκαλεί έκλυση εγκεφαλινών, ενδορφινών και σεροτονίνης από το νευρικό σύστημα. Οι αναλγητικές αυτές ουσίες υπάρχουν φυσιολογικά στον ανθρώπινο οργανισμό.
Το γεγονός της αυξημένης εκλύσεώς τους μετά από διέγερση με βελονισμό, είναι δυνατό να ερμηνεύσει την αναλγητική του επίδραση στη χειρουργική και σε ασθενείς με άσθμα ή κατάθλιψη.
Η εξέλιξη της τεχνικής του βελονισμού βασίστηκε στην μεγάλη σημασία της:
• σωστής επιλογής,
• του συνδυασμού των σημείων του δέρματος καθώς
• και στην παραμονή για τουλάχιστον 20-30 λεπτά της ώρας των βελονών στο δέρμα, για καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα.
Πονάει ο βελονισμός;
Η είσοδος των βελονών στο δέρμα είναι ανώδυνη
Η είσοδος των πλέον εξελιγμένων τύπων βελόνας, γίνεται με οδηγό, ο οποίος είναι ένας λεπτός σωλήνας, που επιτρέπει την είσοδό τους στο απαιτούμενο βάθος. Επίσης η είσοδος γίνεται πολύ γρήγορα έτσι ώστε να διεγείρονται μόνο οι αισθητικοί υποδοχείς του δέρματος και όχι οι νευρικές ίνες που σχετίζονται με τον πόνο.
Οι βελόνες αυτές χρειάζεται να τονιστεί ότι έχουν πολύ μικρή διάμετρο, τόση ώστε μέσα στον αυλό μιας συνηθισμένης σύριγγας που χρησιμοποιείται για ενέσεις, χωρούν 10 –15 βελόνες βελονισμού. Οι βελόνες που χρησιμοποιούνται είναι αποστειρωμένες και μιας χρήσης.
Πόσες επισκέψεις βελονισμού χρειάζονται για τη θεραπεία;
Ο μέσος όρος επισκέψεων του ασθενούς είναι περίπου 5-7 συνεδρίες για οξείες καταστάσεις και 12 -15 συνεδρίες ανάλογα με την πάθηση και τη χρονιότητα αυτής. Φυσικά αυτό εξατομικεύεται σε κάθε ασθενή. Η συχνότητα των συνεδριών γίνεται έχοντας απόσταση 2-5 ημερών σε οξείες καταστάσεις και σε μεσοδιαστήματα 7 ημερών σε χρόνιες, αν και ο γιατρός κρίνει ανάλογα με την κάθε περίπτωση.
Αποτελέσματα
Για να επιτευχθεί η δράση του βελονισμού – ωτοβελονισμού στις χρόνιες και υποτροπιάζουσες καταστάσεις απαιτείται μακροχρόνια θεραπεία και η βελτίωση επέρχεται σταδιακά.
Απαιτούνται συνήθως 12-14 συνεδρίες με μεσοδιαστήματα 10-15 ημερών σε διάστημα 6-7 μηνών. Τα αποτελέσματα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι θεαματικά και διαρκούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Συνήθως απαιτείται στη συνέχεια άλλος ένας κύκλος συντήρησης των 5-7 συνεδριών με συχνότητα 1 συνεδρία κάθε 3 με 4 εβδομάδες, για να εξασφαλιστεί η πλήρης απελευθέρωση του ασθενούς από τις υποτροπές.
Παθήσεις που θεραπεύονται με βελονισμό
Η μέθοδος του βελονισμού έχει εφαρμογή στις εξής παθήσεις:
• πονοκεφάλους,
• ημικρανίες,
• ισχιαλγίες,
• οσφυαλγίες,
• πόνους από σπονδυλοαρθρίτιδες,
• πόνους στις αρθρώσεις (ώμου, αγκώνα, χειρός, γόνατος, κ.τ.λ),
• νευραλγίες του τριδύμου,
• πόνους ρευματικής οστεοαρθρίτιδας,
• αυχεναλγία – αυχενικό σύνδρομο,
• πόνους κατά την περίοδο – δυσμηνόρροια,
• ιγμορίτιδα – αλλεργική ρινίτιδα,
• Έξεις – διακοπή καπνίσματος – αλκοόλ,
• Βελτίωση μεταβολισμού – απώλεια βάρους κ.α.
Άλλες ενδείξεις του βελονισμού
• Σε ψυχοσωματικές παθήσεις, όπως: σε γαστρίτιδες, έλκη στομάχου, κολίτιδες, άσθμα, σε αϋπνίες, σε δυσκοιλιότητα, σε καταστάσεις άγχους, σεξουαλικές διαταραχές, σε αλλεργία, αλλεργικό συνάχι, παχυσαρκία.
• Σε νευρολογικές, δερματικές, αναπνευστικές παθήσεις, όπως: σε παραλύσεις και παρέσεις άνω και κάτω άκρων μετά από ημιπληγία, σε παρέσεις του προσωπικού, σε ιλίγγους, σε ορισμένες δερματικές παθήσεις όπως π.χ. σε ακμή, σε έκζεμα, σε εμβοές ώτων, ιγμορίτιδα κ.α.
Ο βελονισμός μπορεί να γίνει και με ακτίνες Laser, οπότε χρησιμοποιείται κυρίως σε δερματικές παθήσεις και στην παιδιατρική.
Με χρήση ηλεκτρικού ρεύματος – ηλεκτροβελονισμός χρησιμοποιείται για θεραπεία παραλύσεων από ημιπληγίες, καθώς και για αναισθησία δημιουργώντας υπαλγησία (μείωση του πόνου – αναισθησία). Ο μαγνητοβελονισμός και η Μόξα χρησιμοποιούνται σε αρθριτικούς πόνους.
Συμπεράσματα για τη θεραπεία με βελονισμό
Τα μόνιμα αποτελέσματα της θεραπείας με βελονισμό έχουν παρατηρηθεί σε ποσοστό 75-92% των ασθενών, ανάλογα βέβαια με το είδος και την χρονιότητα της πάθησης. Ιδιαίτερα χρειάζεται να τονισθεί ότι ο βελονισμός καθώς είναι μια φυσική μέθοδος θεραπείας, συμβάλλει κατά της πολυφαρμακίας και είναι χωρίς σοβαρές παρενέργειες, εφόσον γίνεται από έμπειρο και κατάλληλα εκπαιδευμένο στην μέθοδο ιατρό.
Η αποτελεσματικότητα του Βελονισμού στην αντιμετώπιση του οξέος και χρόνιου πόνου είναι διεθνώς αναγνωρισμένη από πολλές πανεπιστημιακές σχολές και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ)
Από το Θεόδωρο Γκατζούνη, Φυσίατρος MD, MSc
211 1832736
www.tgatzounis.com
tgatzounis@windowslive.com
Βιβλιογραφία
1. Furlan AD, van Tulder MW, Cherkin D, Tsukayama H, Lao L, Koes BW, Berman BM. Acupuncture and dry-needling for low back pain. Cochrane Database of Systematic Reviews 2005, Issue 1. Art. No.: CD001351. DOI: 10.1002/14651858.CD001351.pub2.
2. Chou R, Huffman LH. American Pain Society, American College of Physicians. Medications for acute and chronic low back pain: a review of the evidence for an American Pain Society/American College of Physicians clinical practice guideline. Ann Intern Med. 2007;147(7):505-14.
3. Harden RN, Remble TA, Houle TT, Long JF, Markov MS, Gallizzi MA. Prospective, randomized, single-blind, sham treatment-controlled study of the safety and efficacy of an electromagnetic field device for the treatment of chronic low back pain: a pilot study. Pain Pract. 2007;7(3):248-55.
4. Keller A, Hayden J, Bombardier C, van Tulder M. Effect sizes of non-surgical treatments of non-specific low-back pain. Eur Spine J. 2007; [Epub ahead of print].
5. Chrubasik S, Eisenburg E, Balan E, Weinberger T, Luzzati R, Conradt C. Treatment of low back pain exacerbations with willow bark extract: a randomized double blind study. Am J Med. 2000;109:9-14.
6. Kong J, Ma L, Gollub RL, Wei J, Yang X, Li D, Weng X, Jia F, Wang C, Li F, Li R, Zhuang DA pilot study of functional magnetic resonance imaging of the brain during manual and electroacupuncture stimulation of acupuncture point (LI-4 Hegu) in normal subjects reveals differential brain activation between methods.. J Altern Complement Med. 2002 Aug;8(4):411-9.
7. Kong J1, Gollub RL, Webb JM, Kong JT, Vangel MG, Kwong K. Test retest study of fMRI signal change evoked by electroacupuncture stimulation. Neuroimage. 2007 Feb 1;34(3):1171-81
8. A randomized controlled trial of auricular acupressure in heart rate variability and quality of life for hypertension. Yeh ML, Chang YC, Huang YY, Lee TY. Complement Ther Med. 2015 Apr;23(2):200-9. doi: 10.1016/j.ctim.2015.01.005. Epub 2015 Jan 20.
9. Θεόδωρος Γκατζούνης. Εισαγωγή στην Ωτική Νευροαντανακλαστική Μέθοδο Ωτοβελονισμός – Ωτοθεραπεία – Αντιμετώπιση Οξέων περιστατικών. Εκδόσεις Γκατζούνης Θ. – Αθήνα 2025
