Πόσο συχνά εγκαταλείπουμε πριν καν δοκιμάσουμε;
Οι δρόμοι που κλείνουμε μόνοι μας πριν ανακαλύψουμε
που θα μπορούσαν να μας οδηγήσουν
Υπάρχουν πράγματα που δοκιμάσαμε και δεν πέτυχαν. Δρόμοι που ακολουθήσαμε και ανακαλύψαμε ότι δεν οδηγούσαν εκεί που περιμέναμε. Επιλογές που κάναμε και αργότερα καταλάβαμε ότι δεν μας ταίριαζαν.
Υπάρχουν όμως και όλα εκείνα που δε μάθαμε ποτέ τι θα μπορούσαν να γίνουν.
Η ιδέα που έμεινε για χρόνια σε ένα συρτάρι. Το ταξίδι που συνεχώς αναβάλλαμε. Κάτι καινούργιο που θέλαμε να μάθουμε αλλά θεωρήσαμε ότι «δεν είναι για εμάς». Μια αλλαγή επαγγελματικής πορείας που απορρίψαμε πριν εξετάσουμε πραγματικά τις δυνατότητές της. Μια δημιουργική προσπάθεια που δεν ξεκίνησε ποτέ επειδή πιστέψαμε ότι υπήρχαν ήδη άλλοι πολύ καλύτεροι.
Δεν αποτύχαμε σε αυτά.
Απλώς δεν τα δοκιμάσαμε ποτέ.
Και ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο αθόρυβες μορφές παραίτησης: εκείνη που συμβαίνει μέσα μας, πολύ πριν χρειαστεί να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα.
Όταν αποφασίζουμε το αποτέλεσμα πριν υπάρξει η εμπειρία
Το παράξενο είναι ότι μπορούμε να είμαστε εξαιρετικά πειστικοί όταν εξηγούμε στον εαυτό μας γιατί κάτι δεν πρόκειται να λειτουργήσει.
➜ «Δεν έχω αρκετό χρόνο.»
➜ «Δεν γνωρίζω αρκετά.»
➜ «Δεν είμαι έτοιμος ακόμη.»
➜ «Είναι πολύ αργά για να ξεκινήσω.»
➜ «Δεν έχω τις κατάλληλες προϋποθέσεις.»
➜ «Υπάρχουν άνθρωποι που το κάνουν πολύ καλύτερα.»
Μερικές φορές όλα αυτά είναι πραγματικά δεδομένα που πρέπει να λάβουμε υπόψη. Η συνειδητή ζωή δε σημαίνει να αγνοούμε την πραγματικότητα και να πιστεύουμε ότι μπορούμε να πραγματοποιήσουμε οτιδήποτε απλώς και μόνο επειδή το επιθυμούμε.
Υπάρχουν όμως και φορές που οι ίδιες φράσεις δεν περιγράφουν την πραγματικότητα. Προβλέπουν μια πραγματικότητα που δεν έχει υπάρξει ακόμη.
Και τότε συμβαίνει κάτι ενδιαφέρον: απαντάμε στο ερώτημα πριν αφήσουμε τη ζωή να μας δώσει την απάντηση.
Η παγίδα του «όταν θα είμαι έτοιμος»
Περιμένουμε συχνά μια στιγμή κατά την οποία όλα θα έχουν τακτοποιηθεί.
Να έχουμε περισσότερο χρόνο. Περισσότερες γνώσεις. Μεγαλύτερη σιγουριά. Καλύτερες συνθήκες. Να ξέρουμε ακριβώς τι πρέπει να κάνουμε και πού θα μας οδηγήσει.
Και τότε θα ξεκινήσουμε.
Μόνο που η ζωή σπάνια προσφέρει τέτοιες απόλυτα τακτοποιημένες αφετηρίες.
Πολλά πράγματα τα μαθαίνουμε αφού ξεκινήσουμε. Οι γνώσεις αποκτώνται στην πορεία. Οι αρχικές ιδέες αλλάζουν. Κάποιοι δρόμοι κλείνουν και εμφανίζονται άλλοι που δεν μπορούσαμε να έχουμε προβλέψει.
Ακόμη και η έρευνα γύρω από την επίτευξη στόχων έχει δείξει κάτι που, χωρίς να χρειάζεται να το μετατρέψουμε σε επιστημονική θεωρία της καθημερινότητάς μας, αξίζει να κρατήσουμε: η επιθυμία από μόνη της δεν οδηγεί απαραίτητα στην πράξη. Η μετάβαση από το «θέλω» σε ένα συγκεκριμένο «πότε, πού και πώς θα κάνω το πρώτο βήμα» μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά.
Ίσως λοιπόν δεν χρειάζεται να περιμένουμε να αισθανθούμε απολύτως έτοιμοι.
Ίσως ένα μέρος της ετοιμότητας να δημιουργείται ακριβώς επειδή ξεκινήσαμε.
Δε χρειάζεται να δεις ολόκληρο το δρόμο
Ένας από τους λόγους που κάτι καινούργιο μπορεί να μοιάζει δύσκολο είναι ότι προσπαθούμε να το φανταστούμε ολοκληρωμένο.
➜ Δε σκεφτόμαστε «θα γράψω την πρώτη σελίδα». Σκεφτόμαστε ολόκληρο το βιβλίο.
➜ Δε σκεφτόμαστε «θα παρακολουθήσω ένα πρώτο μάθημα». Σκεφτόμαστε πόσα χρόνια μπορεί να χρειαστούν για να μάθουμε κάτι καλά.
➜ Δε σκεφτόμαστε «θα αναζητήσω πληροφορίες για αυτή τη δουλειά». Έχουμε ήδη φτάσει νοητά στην παραίτηση από την υπάρχουσα, στις οικονομικές συνέπειες και σε μια άγνωστη επαγγελματική ζωή.
Με ένα παράξενο τρόπο, ζητάμε από τον εαυτό μας να διανύσει νοητικά ολόκληρη τη διαδρομή πριν του επιτρέψουμε να κάνει το πρώτο βήμα.
Μπορούμε όμως να αντιστρέψουμε τη διαδικασία.
Όχι:
«Μπορώ να το καταφέρω;»
Αλλά:
«Ποιο είναι το μικρότερο πραγματικό βήμα που μπορώ να κάνω για να ανακαλύψω αν μπορώ;»
Η διαφορά είναι μεγάλη.
Η πρώτη ερώτηση ζητά μια πρόβλεψη.
Η δεύτερη ζητά μια εμπειρία.
Άφησε την πραγματικότητα να σου απαντήσει
Υπάρχει μια απλή εναλλακτική στάση απέναντι σε όσα δε γνωρίζουμε: αντί να προσπαθούμε συνεχώς να προβλέψουμε τι θα συμβεί, μπορούμε κάποιες φορές να δημιουργήσουμε μια μικρή πραγματική εμπειρία και να παρατηρήσουμε τι μας δείχνει.
Θέλεις να ζωγραφίσεις; Μην αποφασίσεις αν έχεις ταλέντο. Ζωγράφισε.
Σκέφτεσαι μια διαφορετική επαγγελματική κατεύθυνση; Δε χρειάζεται αύριο να εγκαταλείψεις τη δουλειά σου. Αναζήτησε πληροφορίες, μίλησε με ανθρώπους που βρίσκονται ήδη στον χώρο, παρακολούθησε ένα μάθημα.
Θέλεις να ταξιδέψεις μόνος αλλά δεν ξέρεις αν σου ταιριάζει; Δε χρειάζεται το πρώτο ταξίδι να είναι στην άλλη άκρη του κόσμου.
Υπάρχει κάτι που θέλεις χρόνια να δημιουργήσεις; Δημιούργησε την πρώτη μικρή εκδοχή του.
Το πρώτο βήμα δεν είναι συμβόλαιο με το μέλλον.
Είναι ένας τρόπος να αποκτήσεις περισσότερες πληροφορίες για αυτό.
Και ίσως εδώ βρίσκεται κάτι που συχνά ξεχνάμε: δε χρειάζεται κάθε απόφαση να είναι οριστική.
Μπορούμε να δοκιμάσουμε. Να παρατηρήσουμε. Να προσαρμόσουμε. Να συνεχίσουμε. Ή να σταματήσουμε.
Η συνειδητή δράση δε σημαίνει τυφλή επιμονή.
Υπάρχουν και πράγματα που αξίζει να εγκαταλείψουμε
Δεν είναι κάθε εγκατάλειψη ήττα.
Μερικές φορές το πιο συνειδητό που μπορούμε να κάνουμε είναι να σταματήσουμε κάτι.
Ένα σχέδιο μπορεί να μην έχει πλέον νόημα. Μια επιθυμία μπορεί να ανήκει στον άνθρωπο που ήμασταν πριν από δέκα χρόνια και όχι σε αυτόν που είμαστε σήμερα. Μπορεί στην πορεία να ανακαλύψουμε ότι το κόστος μιας επιλογής είναι μεγαλύτερο από αυτό που είμαστε διατεθειμένοι να πληρώσουμε.
Αυτό δεν είναι αποτυχία.
Είναι γνώση που αποκτήθηκε μέσα από την εμπειρία.
Το ουσιαστικό ερώτημα επομένως δεν είναι:
«Γιατί εγκαταλείπω;»
Αλλά:
«Εγκαταλείπω επειδή γνώρισα αρκετά αυτόν το δρόμο και δεν τον θέλω πια ή επειδή φοβήθηκα να κάνω το πρώτο βήμα;»
Η απάντηση μπορεί να αλλάξει πολλά.
Παρατήρησε τη σκέψη χωρίς να την κάνεις απόφαση
Μια διαφορετική προσέγγιση στη συνειδητή ζωή είναι να μην αντιμετωπίζουμε κάθε σκέψη που εμφανίζεται μέσα μας ως εντολή.
➜ Το «δε θα τα καταφέρω» είναι μια σκέψη.
➜ Το «δεν είμαι αρκετά καλός» είναι μια σκέψη.
➜ Το «θα αποτύχω» είναι μια πρόβλεψη.
➜ Δε χρειάζεται ούτε να πολεμήσουμε αυτές τις σκέψεις ούτε να προσπαθήσουμε να τις αντικαταστήσουμε υποχρεωτικά με θετικές.
Μπορούμε απλώς να τις παρατηρήσουμε.
Και μετά να επιστρέψουμε σε κάτι περισσότερο ουσιαστικό:
«Αυτό που σκέφτομαι τώρα με βοηθά να γνωρίσω την πραγματικότητα ή με κάνει να την αποφεύγω;»
Η ενσυνείδητη παρατήρηση έχει ιδιαίτερη αξία εδώ. Σε έρευνα καθημερινής καταγραφής, η μεγαλύτερη επίγνωση της παρούσας στιγμής συνδέθηκε με περισσότερη δράση προς κατευθύνσεις που οι ίδιοι οι συμμετέχοντες θεωρούσαν σημαντικές για τη ζωή τους.
Δε χρειάζεται όμως να το μετατρέψουμε σε τεχνική.
Μπορούμε απλώς να μάθουμε να αφήνουμε λίγο χώρο ανάμεσα σε αυτό που σκεφτόμαστε και σε αυτό που τελικά επιλέγουμε να κάνουμε.
Από το «κάποτε» στο πρώτο μικρό βήμα
Υπάρχει μια απλή άσκηση που μπορούμε να κάνουμε χωρίς ημερολόγια στόχων, περίπλοκες μεθόδους ή μεγάλες δεσμεύσεις.
Σκέψου κάτι που λες εδώ και καιρό ότι θα ήθελες να κάνεις.
Και αντί να ρωτήσεις αν μπορείς να το πραγματοποιήσεις, ρώτησε:
Τι μπορώ να κάνω μέσα στις επόμενες ημέρες που θα με φέρει έστω ένα βήμα πιο κοντά στο να μάθω;
Όχι να πετύχεις.
Να μάθεις.
➜ Να στείλεις ένα email.
➜ Να κάνεις ένα τηλεφώνημα.
➜ Να ψάξεις ένα μάθημα.
➜ Να γράψεις μία σελίδα.
➜ Να δοκιμάσεις μία φορά.
➜ Να επισκεφθείς ένα τόπο.
➜ Να ζητήσεις πληροφορίες.
➜ Να αφιερώσεις μία ώρα.
Και μετά να δεις τι άλλαξε.
Μπορεί να ανακαλύψεις ότι θέλεις να συνεχίσεις.
Μπορεί να ανακαλύψεις ότι τελικά δεν ήταν αυτό που φανταζόσουν.
Και οι δύο απαντήσεις έχουν αξία.
Γιατί αυτή τη φορά η απάντηση προήλθε από τη ζωή και όχι μόνο από την υπόθεσή σου για τη ζωή.
Κάποιοι δρόμοι δε χρειάζονται βεβαιότητα. Χρειάζονται ένα πρώτο βήμα
Δε μπορούμε να γνωρίζουμε εκ των προτέρων ποια προσπάθεια θα πετύχει.
Ούτε χρειάζεται να μετατρέψουμε τη ζωή σε μια αδιάκοπη προσπάθεια επίτευξης στόχων.
Υπάρχουν στιγμές για δράση και στιγμές για αναμονή. Υπάρχουν πράγματα που αξίζει να διεκδικήσουμε και άλλα που αξίζει να αφήσουμε. Υπάρχουν όνειρα που θα πραγματοποιηθούν και άλλα που, όταν τα πλησιάσουμε, θα καταλάβουμε ότι δεν τα θέλουμε πια.
Αυτό που μπορούμε όμως να προσέξουμε είναι πόσες φορές κλείνουμε μόνοι μας μια πόρτα χωρίς να έχουμε καν κοιτάξει τι υπάρχει πίσω της.
Δε χρειάζεται να πιστεύεις ότι θα πετύχεις για να ξεκινήσεις.
Δε χρειάζεται να γνωρίζεις ολόκληρη τη διαδρομή.
Και σίγουρα δε χρειάζεται να υποσχεθείς στον εαυτό σου ότι δε θα αλλάξεις γνώμη.
Μερικές φορές αρκεί κάτι πολύ μικρό:
να μην αποφασίσεις από πριν ότι δε μπορείς.
Κάνε ένα βήμα.
Και άφησε την πραγματικότητα να σου δείξει αν υπάρχει δεύτερο.
