Οραματισμός
Μπορεί η εικόνα που δημιουργούμε στο μυαλό μας να μας βοηθήσει να κινηθούμε προς ένα στόχο;
Υπάρχουν πράγματα που έχουν ήδη συμβεί μέσα μας πολύ πριν συμβούν στη ζωή μας.
Ένα ταξίδι που είχαμε φανταστεί πριν αγοράσουμε το εισιτήριο. Ένας χώρος που μπορούσαμε σχεδόν να δούμε πριν ακόμη δημιουργηθεί. Μια αλλαγή που κάποτε ήταν μόνο μια αόριστη εικόνα του εαυτού μας να ζει διαφορετικά.
Ο άνθρωπος έχει την παράξενη δυνατότητα να στρέφει το βλέμμα του προς κάτι που δεν υπάρχει ακόμη και να το βλέπει νοερά σα να έχει ήδη αποκτήσει μορφή.
Αυτή η δυνατότητα βρίσκεται στην καρδιά του οραματισμού.
Όμως τι πραγματικά συμβαίνει όταν δημιουργούμε μέσα μας μια εικόνα για κάτι που επιθυμούμε; Μπορεί αυτή η εικόνα να επηρεάσει την κατεύθυνση που ακολουθούμε ή παραμένει απλώς μια όμορφη σκέψη;
Να βλέπεις κάτι πριν υπάρξει
Κάθε δημιουργία αρχίζει, με κάποιον τρόπο, πριν από την υλική της πραγματοποίηση.
Πριν χτιστεί ένα σπίτι, κάποιος το έχει σχεδιάσει. Πριν δημιουργηθεί ένα έργο, έχει υπάρξει μια πρώτη σύλληψη. Πριν ξεκινήσει μια μεγάλη αλλαγή, συχνά έχει προηγηθεί εκείνη η στιγμή κατά την οποία ο άνθρωπος κατάφερε να φανταστεί ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά.
Ο οραματισμός χρησιμοποιεί ακριβώς αυτή την ανθρώπινη ικανότητα: να σχηματίζουμε εσωτερικές εικόνες μιας πραγματικότητας που δεν έχει ακόμη υπάρξει.
Δε σημαίνει ότι επειδή μπορούμε να τη φανταστούμε θα πραγματοποιηθεί.
Σημαίνει όμως ότι κάτι αόριστο αρχίζει να αποκτά σχήμα.
Και πολλές φορές είναι δύσκολο να κινηθούμε προς κάτι που δε μπορούμε καν να διακρίνουμε.
Άλλο «θέλω» και άλλο «βλέπω προς τα πού πηγαίνω»
Λέμε συχνά ότι θέλουμε να αλλάξουμε.
Να έχουμε περισσότερο χρόνο. Να δημιουργήσουμε κάτι δικό μας. Να ζούμε με μεγαλύτερη ελευθερία. Να αλλάξουμε επαγγελματική πορεία. Να φροντίσουμε περισσότερο τον εαυτό μας. Να αφήσουμε πίσω μια πραγματικότητα που δε μας εκφράζει.
Όμως το «θέλω κάτι διαφορετικό» μπορεί να παραμείνει για χρόνια μια αόριστη επιθυμία.
Τι σημαίνει πραγματικά «διαφορετικό»;
Πώς μοιάζει;
Τι περιλαμβάνει;
Και, ίσως ακόμη σημαντικότερο, τι δεν περιλαμβάνει πια;
Όταν αρχίζουμε να δίνουμε εικόνα σε έναν στόχο, αναγκαζόμαστε κατά κάποιον τρόπο να τον κοιτάξουμε πιο καθαρά.
Δεν αρκεί πλέον να πούμε «θέλω μια καλύτερη ζωή».
Χρειάζεται να αναρωτηθούμε τι σημαίνει για εμάς «καλύτερη».
Ο οραματισμός δεν αφορά μόνο την εικόνα
Παρά το όνομά του, ο οραματισμός δεν χρειάζεται να είναι μια στατική νοητική φωτογραφία.
Μπορεί να είναι μια ολόκληρη εσωτερική εμπειρία.
Αν, για παράδειγμα, κάποιος επιθυμεί μια ζωή με περισσότερο χρόνο και ηρεμία, μπορεί να μη φανταστεί απλώς τον εαυτό του χαμογελαστό σε έναν όμορφο τόπο.
Μπορεί να μπει νοερά σε μια συνηθισμένη ημέρα αυτής της ζωής.
Τι ώρα ξυπνά;
Ποια είναι η πρώτη του σκέψη;
Πώς είναι ο χώρος γύρω του;
Με τι ασχολείται;
Ποιοι άνθρωποι υπάρχουν κοντά του;
Πώς χρησιμοποιεί τον χρόνο του;
Τι έχει πάψει πλέον να ανέχεται;
Σε τι λέει «ναι»;
Και σε τι έχει μάθει να λέει «όχι»;
Τότε συμβαίνει κάτι ενδιαφέρον.
Δεν οραματίζεται πλέον απλώς έναν στόχο.
Αρχίζει να οραματίζεται ένα διαφορετικό τρόπο ζωής.
Μήπως ο στόχος αποκαλύπτει και τον άνθρωπο που χρειάζεται να γίνουμε;
Συχνά, όταν μιλάμε για οραματισμό, η προσοχή στρέφεται αποκλειστικά στο αποτέλεσμα.
Βλέπουμε τον εαυτό μας να έχει ήδη φτάσει.
Να έχει πετύχει.
Να έχει αποκτήσει.
Να έχει αλλάξει.
Όμως ανάμεσα στο σήμερα και σε εκείνη την εικόνα υπάρχει κάτι που εύκολα παραλείπουμε:
η διαδρομή.
Ίσως λοιπόν μια ουσιαστικότερη μορφή οραματισμού να μην είναι μόνο να φανταζόμαστε πού θέλουμε να βρεθούμε, αλλά και ποιοι χρειάζεται να είμαστε καθώς πηγαίνουμε προς τα εκεί.
Αν οραματίζομαι ότι έχω δημιουργήσει κάτι σημαντικό, μπορώ να δω και τον εαυτό μου να εργάζεται γι’ αυτό;
Αν οραματίζομαι μια ζωή με περισσότερη ελευθερία, μπορώ να δω τις επιλογές που πιθανόν χρειάζεται να αλλάξω;
Αν βλέπω μπροστά μου ένα διαφορετικό τρόπο ζωής, μπορώ να φανταστώ και όσα ίσως χρειαστεί να αφήσω πίσω;
Γιατί πολλές φορές θέλουμε το αποτέλεσμα μιας αλλαγής χωρίς να έχουμε ακόμη συμφιλιωθεί με τη μεταμόρφωση που απαιτεί η διαδρομή προς αυτό.
Η εικόνα μπορεί να γίνει πυξίδα
Ο οραματισμός αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν δεν αντιμετωπίζεται σαν υπόσχεση, αλλά σαν προσανατολισμός.
Μια εσωτερική εικόνα μπορεί να λειτουργήσει σαν πυξίδα.
Δε μας λέει τι ακριβώς θα συναντήσουμε στον δρόμο.
Δεν εγγυάται ότι θα φτάσουμε εκεί με τον τρόπο που έχουμε φανταστεί.
Μπορεί όμως να μας θυμίζει προς ποια κατεύθυνση έχουμε αποφασίσει να κινηθούμε.
Και αυτή η κατεύθυνση μπορεί να επηρεάζει μικρές, καθημερινές επιλογές που διαφορετικά θα έμοιαζαν ασήμαντες.
Ένα τηλεφώνημα.
Μια αίτηση.
Ένα μάθημα.
Μια νέα συνήθεια.
Μια συζήτηση που αναβάλλαμε.
Μια απόφαση να σταματήσουμε κάτι.
Το πρώτο βήμα προς έναν στόχο σπάνια μοιάζει με τον ίδιο τον στόχο.
Μπορεί όμως να βρίσκεται στην ίδια κατεύθυνση.
Η εικόνα χωρίς κίνηση παραμένει εικόνα
Εδώ βρίσκεται ίσως και η σημαντικότερη παρεξήγηση γύρω από τον οραματισμό.
Το να φανταζόμαστε κάτι δε σημαίνει ότι το δημιουργούμε αυτομάτως.
Μπορούμε να οραματιζόμαστε επί χρόνια μια αλλαγή και να παραμένουμε ακριβώς στο ίδιο σημείο.
Γιατί κάποια στιγμή η εσωτερική εικόνα χρειάζεται να συναντήσει την εξωτερική πράξη.
Και η πράξη δε χρειάζεται να είναι μεγάλη.
Χρειάζεται όμως να υπάρχει.
Μια απλή ερώτηση μπορεί να αλλάξει εντελώς τη σχέση μας με έναν στόχο:
Ποιο είναι το μικρότερο πραγματικό βήμα που μπορώ να κάνω σήμερα προς αυτή την εικόνα;
Τότε ο οραματισμός παύει να αφορά αποκλειστικά το μέλλον.
Αρχίζει να επηρεάζει το παρόν.
Δε χρειάζεται να βλέπουμε μόνο την επιτυχία
Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά.
Αν οραματιζόμαστε μόνο την τελική στιγμή -την επιτυχία, την επίτευξη, την ιδανική κατάσταση- μπορεί να δημιουργούμε μια εικόνα από την οποία λείπει το μεγαλύτερο μέρος της πραγματικής ζωής.
Κάθε ουσιαστική διαδρομή περιλαμβάνει αβεβαιότητα.
Περιλαμβάνει ημέρες που δεν έχουμε διάθεση.
Αποφάσεις που μας φοβίζουν.
Προσπάθειες που δεν αποδίδουν.
Καθυστερήσεις.
Αλλαγές σχεδίων.
Αποτυχίες.
Νέες προσπάθειες.
Γιατί λοιπόν να μη χωρούν και αυτές στον οραματισμό μας;
Μπορούμε να φανταστούμε τον εαυτό μας να συναντά μια δυσκολία και να συνεχίζει.
Να κάνει ένα λάθος και να αναπροσαρμόζει την πορεία του.
Να μην παίρνει την απάντηση που περίμενε και να αναζητά έναν άλλο δρόμο.
Έτσι δεν προετοιμάζουμε μέσα μας μόνο την εικόνα της άφιξης.
Δίνουμε χώρο και στη διαδρομή.
Κι αν τελικά η ζωή δεν μοιάζει με την εικόνα;
Υπάρχει ένας κίνδυνος όταν δημιουργούμε μια πολύ συγκεκριμένη εικόνα για το μέλλον:
να αρχίσουμε να πιστεύουμε ότι μόνο έτσι μπορεί να μοιάζει η ζωή που θέλουμε.
Όμως η πραγματικότητα δεν ακολουθεί πάντα τα σχέδιά μας.
Μερικές φορές ο στόχος αλλάζει.
Άλλοτε αλλάζουμε εμείς.
Κάποιες φορές εμφανίζεται ένας δρόμος που δεν μπορούσαμε να έχουμε φανταστεί όταν ξεκινήσαμε.
Ο οραματισμός δεν χρειάζεται λοιπόν να γίνει προσκόλληση.
Μπορούμε να έχουμε κατεύθυνση χωρίς να απαιτούμε από τη ζωή να ακολουθήσει ένα προκαθορισμένο σενάριο.
Ίσως η εικόνα που δημιουργούμε σήμερα να μην είναι ένας χάρτης του μέλλοντος.
Ίσως είναι απλώς ένας τρόπος να καταλάβουμε τι έχει σημασία για εμάς τώρα.
Και καθώς αλλάζουμε, μπορούμε να την αλλάζουμε κι αυτή.
Ένας διαφορετικός τρόπος να οραματιστούμε
Ίσως αξίζει κάποτε να καθίσουμε για λίγα λεπτά χωρίς να ρωτήσουμε «τι θέλω να αποκτήσω;».
Να ρωτήσουμε κάτι διαφορετικό:
Πώς θέλω να είναι η ζωή που ζω;
Να φανταστούμε μια συνηθισμένη ημέρα και όχι μια εξαιρετική στιγμή.
Πού βρισκόμαστε;
Πώς αισθανόμαστε όταν ξυπνάμε;
Πού πηγαίνει ο χρόνος μας;
Τι ανθρώπους έχουμε γύρω μας;
Τι δημιουργούμε;
Τι φροντίζουμε;
Τι έχει περισσότερο χώρο στη ζωή μας;
Τι έχει λιγότερο;
Και ύστερα να επιστρέψουμε στο σήμερα.
Να κοιτάξουμε τη ζωή που ήδη υπάρχει και να αναρωτηθούμε:
Ποιο κομμάτι αυτής της εικόνας μπορώ να αρχίσω να δημιουργώ από τώρα;
Ίσως εκεί βρίσκεται η ουσία.
Όχι στο να κλείνουμε τα μάτια για να ξεφύγουμε για λίγο από την πραγματικότητα.
Αλλά στο να τα κλείνουμε για λίγο ώστε, όταν τα ανοίξουμε ξανά, να μπορούμε να δούμε καθαρότερα προς τα πού θέλουμε να κινηθούμε.
Ο οραματισμός δεν χρειάζεται να προβλέψει το μέλλον.
Δεν χρειάζεται να μας υποσχεθεί ότι όλα όσα φανταζόμαστε θα πραγματοποιηθούν.
Μπορεί να κάνει κάτι περισσότερο γειωμένο και ίσως περισσότερο ουσιαστικό:
να μετατρέψει ένα αόριστο «κάποτε» σε μια κατεύθυνση.
Και μια κατεύθυνση σε μια επιλογή.
Και μια επιλογή σε ένα πρώτο βήμα.
Γιατί ίσως δεν οραματιζόμαστε το μέλλον για να περιμένουμε να συμβεί.
Το οραματιζόμαστε για να καταλάβουμε προς τα πού θέλουμε να αρχίσουμε να περπατάμε.
